মহাৰাষ্ট্ৰৰ কল্যাণৰ দুৰ্গাদি দুৰ্গটো ইয়াৰ মালিকানা সম্পৰ্কে চলিত সাম্প্ৰদায়িক আৰু আইনী বিবাদৰ বাবে এক বিতৰ্কিত স্থান হৈ পৰিছে, কিয়নো ই হিন্দু আৰু মুছলমান উভয় সম্প্ৰদায়ৰ বাবে ঐতিহাসিক আৰু সাংস্কৃতিক গুৰুত্ব বহন কৰে।
দুৰ্গাদী দুৰ্গৰ বিষয়ে
- নিৰ্মাণঃ দুৰ্গাদী দুৰ্গ শ্বাহজাহানৰ শাসনকালত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল আৰু ১৬৯৪ খ্ৰীষ্টাব্দত ঔৰংজেৱৰ অধীনত সম্পূৰ্ণ হৈছিল।
- অৱস্থানঃ মুম্বাইৰ পৰা প্ৰায় ৫০ কিলোমিটাৰ নিলগত মহাৰাষ্ট্ৰৰ উত্তৰ-পূবত উলহাছ নদীৰ নিকটৱৰ্তী কল্যাণত এই দুৰ্গ অৱস্থিত।
- নিৰ্মাণ-কৰ্তা : মূলতঃ আদিল শ্বাহী চুলতানী সাম্ৰাজ্যই এই দুৰ্গ নিৰ্মাণ কৰিছিল আৰু পিছত মাৰাঠাসকলে ইয়াক পৰিৱৰ্তন কৰিছিল।
দুৰ্গটোৰ ইতিহাসঃ
- ১৬৫৪ চনত শিৱাজীয়ে এই দুৰ্গ অধিকাৰ কৰিছিল আৰু হিন্দৱী স্বৰাজ্যৰ বাবে নৌ-জাহাজ বন্দৰ (বহৰ)লৈ ৰূপান্তৰিত কৰিছিল।
- মাৰাঠাসকলে দেৱী দুৰ্গাৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত মন্দিৰ এটিৰ নিৰ্মাণেৰে ইয়াৰ নাম সলনি কৰি দুৰ্গাদী কিল্লা ৰাখিছিল।
- এই দুৰ্গৰ অধিকাৰস্বত্ব মোগল আৰু মাৰাঠাসকলৰ মাজত একাধিকবাৰ হাত-বাগৰি ফুৰিছিল।
- ব্ৰিটিছ শাসনৰ সময়ত কল্যাণ আৰু থানে ঘাট নিৰ্মাণৰ বাবে ইয়াৰ সামগ্ৰীসমূহ পুনৰ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।
স্থাপত্য- বৈশিষ্ট্যঃ
- ঢলীয়া ভূমিখণ্ডত এই দুৰ্গই ৭০ একৰ এলেকা আৱৰি আছে।
- দুৰ্গৰ মূল বৈশিষ্ট্যসমূহৰ ভিতৰত আছে এটা ঈদগাহ (দেৱালেৰে বেষ্টিত প্ৰাৰ্থনাস্থলী), এটা মছজিদ, এটা গভীৰ শিলৰ নাদ আৰু এটা সৰু দুৰ্গা মন্দিৰ।
- মাৰাঠাসকলে সুগম্যতা উন্নত কৰিবলৈ দুৰ্গটোত এটা দ্বাৰ আৰু বাগিচা যোগ কৰিছিল।